Chương 1:
Tập 1: Ba lưỡi rìu
Thuở xưa, tại một vùng thôn dã hẻo lánh, xa xôi, có một anh tiều phu nghèo khổ. Số phận phũ phàng đã đẩy anh vào cảnh mồ côi cha mẹ từ nhỏ, chỉ còn lại một mình giữa cuộc đời rộng lớn. Suốt những năm tháng trưởng thành, anh chẳng có tài sản gì quý giá, ngoại trừ nỗi cô đơn vò võ và một chiếc rìu sắt đã cùn mòn. Thế nhưng, đối với anh, đó chính là tài sản vô giá, là người bạn tri kỷ duy nhất giúp anh bám víu vào cuộc sống mưu sinh.
Hàng ngày, khi sương mờ chưa tan, khi ánh bình minh chưa kịp rực rỡ, anh đã vác chiếc rìu nặng trịch bước vào rừng sâu. Công việc đốn củi cực nhọc, mồ hôi rơi xuống đất mới chỉ đổi lấy những đồng xu lẻ vụn, đủ cho anh mua thêm chút gạo nấu bát cháo qua ngày.
Ngay bên bìa khu rừng ấy là một dòng sông lớn. Nước sông chảy xiết, gầm gào dữ dội qua những tảng đá ghềnh lởm chởm. Ai lỡ trượt chân ngã xuống dòng nước ấy, thì dù có bơi lội giỏi đến mấy cũng khó lòng bơi vào được bờ.
Một buổi sáng nọ, như bao ngày khác, anh tiều phu lại bước vào rừng. Anh chọn một khoảng đất gần mép sông để chặt những cành cây khô. Tay anh cầm cán rìu sắt, nhịp nhàng chặt từng nhát. Thế nhưng, bất hạnh ập đến. Có lẽ vì mệt mỏi, hay do đất bùn trơn trợt, bỗng nhiên lưỡi rìu sắt tuột khỏi tay anh. Nó rớt xuống, chìm nghỉm vào dòng nước chảy xiết.
Anh lao xuống định vớt lấy, nhưng dòng nước quá hung dữ, sức người chẳng thể địch nổi. Anh đứng bên bờ, nhìn dòng sông cuồn cuộn mang đi vật dụng kiếm sống của mình, nước mắt anh tuôn rơi. Anh ngồi xuống, ôm đầu khóc than, tiếng nức nở hòa cùng tiếng nước sông gầm gào.
Bỗng nhiên, không khí xung quanh tĩnh lại. Một luồng sáng nhẹ nhàng hiện ra trước mặt anh. Đó là một ông cụ tóc bạc phơ, râu dài như tuyết, đôi mắt hiền từ và ánh nhìn bao dung. Ông cụ đứng đó, lặng lẽ quan sát sự đau khổ của người tiều phu trẻ.
Ông cụ lên tiếng, giọng trầm ấm vang lên:
– Này con, sao lại khóc? Có chuyện gì mà khiến con buồn bã đến vậy?
Anh tiều phu ngẩng mặt lên, nhìn thấy ông cụ, anh vội vàng chắp tay thưa:
– Thưa cụ, con là kẻ mồ côi cha mẹ từ nhỏ, gia cảnh túng thiếu. Chiếc rìu sắt này là di vật duy nhất bố mẹ để lại cho con. Có nó, con mới vào rừng kiếm củi, đổi lấy bát cơm manh áo. Giờ nó đã trôi mất, con không biết lấy gì để sống tiếp... Con buồn lắm cụ ạ!
Nghe xong lời kể, ông cụ mỉm cười, giọng hào hứng:
– Chỉ là chuyện nhỏ thôi, con đừng khóc nữa. Để cụ lặn xuống nước, tìm lại chiếc rìu cho con.
Dứt lời, ông cụ bước đi vài bước, rồi bất ngờ lao mình xuống dòng sông đang chảy xiết. Nước sông cuộn trào, nhưng ông cụ lướt đi như một con cá. Một lát sau, ông ngoi lên khỏi mặt nước, trên tay cầm một chiếc rìu bằng bạc sáng loáng, lấp lánh dưới ánh nắng.
Ông cụ đưa chiếc rìu bạc ra, hỏi:
– Này con, đây có phải là lưỡi rìu mà con vừa đánh rơi không?
Anh tiều phu nhìn chằm chằm vào chiếc rìu bạc quý giá. Lòng anh chao đảo vì ham muốn, nhưng anh nhìn lại cán rìu sắt cũ kỹ của mình, rồi lắc đầu buồn bã:
– Không phải, thưa cụ. Lưỡi rìu của con làm bằng sắt, còn đây là bạc. Con xin cụ, đó không phải của con.
Ông cụ gật đầu, ánh mắt càng thêm phần hiền hậu. Không chút do dự, ông lại lao mình xuống dòng sông lần thứ hai. Lần này, ông ngoi lên với trên tay là một chiếc rìu bằng vàng ròng, óng ánh tuyệt đẹp.
Ông cụ hỏi:
– Vậy cái này, có phải là lưỡi rìu của con không?
Anh tiều phu nhìn chiếc rìu vàng, tim đập thình thịch. Nhưng anh vẫn mạnh mẽ lắc đầu, kiên định trả lời:
– Không phải. Của con vẫn là sắt. Con không thể nhận được những thứ không thuộc về mình.
Lần thứ ba, ông cụ lại lặn xuống sông. Lần này, sau một hồi tìm kiếm, ông ngoi lên với trên tay là chiếc rìu sắt cũ kỹ, sần sùi, đúng như chiếc mà anh tiều phu đang sử dụng.
Ông cụ đưa chiếc rìu sắt lên cao, hỏi:
– Vậy cái này, có phải là lưỡi rìu của con không?
Anh tiều phu nhìn thấy chiếc rìu quen thuộc, anh reo lên sung sướng:
– Vâng! Đúng rồi cụ! Đây chính là chiếc rìu của con. Con cảm ơn cụ vô cùng. Cụ đã giúp con trả lại người bạn đồng hành quý giá này.
Ông cụ mỉm cười, trao lại chiếc rìu sắt cho anh, rồi chậm rãi nói:
– Con quả là một người thật thà và trung thực. Giữa dòng nước xiết và những món quà quý giá, con vẫn giữ được lòng chân thật, không ham mê tiền bạc và lợi lộc. Đó là phẩm chất đáng quý nhất.
Nói xong, ông cụ đưa hai chiếc rìu vàng và bạc cho anh, giọng trang trọng:
– Nay ta tặng thêm cho con hai lưỡi rìu này. Đây là phần thưởng xứng đáng cho sự chính trực của con. Con hãy nhận nó đi.
Anh tiều phu vui mừng khôn xiết, đỡ lấy hai chiếc rìu quý giá, cúi đầu cảm tạ ông cụ. Vừa lúc đó, ông cụ bỗng hóa thành ánh sáng, biến mất vào hư không. Chỉ còn anh tiều phu đứng bên bờ sông, tay cầm ba chiếc rìu, trong lòng tràn ngập niềm vui và sự biết ơn. Khi ấy, anh mới vỡ lẽ rằng, mình vừa được một vị Bụt hóa thân giúp đỡ, và bài học về lòng trung thực đã được khắc sâu trong tâm khảm anh.