Chương 1:
Tập 1: Sự tích Thánh làng Chèm

Ngày xửa ngày xưa, tại làng Chèm, bên bờ sông Cái, có một người con trai họ Lý sinh ra đã khác thường. Chàng không chỉ khỏe mạnh hơn người mà còn có thân hình phi phàm, đo đếm kỹ mới biết chàng cao đến hai trượng sáu thước. Vóc dáng uy nghi ấy khiến ai nhìn thấy cũng phải kinh ngạc, kính sợ, nên dân làng thường gọi chàng bằng cái tên trìu mến mà cũng đầy nể phục: Ông Trọng.

Ở khúc sông Cái gần làng Chèm, từ bao đời nay, âm thầm ẩn mình dưới những tầng nước sâu thẳm, là một con giải khổng lồ. Không ai biết con vật ấy tự đâu sinh ra, chỉ biết nó hung hãn, thỉnh thoảng lại vươn mình dậy, vồ lấy những người hoặc súc vật đến tắm, đến giặt ở bến nước rồi kéo xuống vực sâu mà mất tích. Mối họa ngầm ấy luôn treo lơ lửng trên đầu dân làng.

Một buổi sáng tinh mơ, khi sương chưa tan, người mẹ của Ông Trọng như thường lệ đi ra bến sông múc nước. Bỗng nhiên, mặt nước gầm lên dữ dội, con giải phóng mình lên, vồ lấy bà rồi kéo xuống dòng nước lạnh lẽo. Tiếng kêu cứu thảm thiết vang lên rồi tắt lịm trong tiếng sóng dữ. Chàng Ông Trọng chạy tới nơi, chỉ thấy những gợn sóng gợn sóng lan xa và sự im lặng đáng sợ. Nỗi đau như cắt cứa từng thớ thịt, từng linh hồn. Chàng không hềrun sợ, cũng không hề bỏ cuộc. Với quyết tâm sắt đá, chàng bắt tay vào việc diệt trừ ác thú cứu mẹ.

Chàng huy động dân làng đắp đê chắn ngang khúc sông lại, rồi dùng cuốc dùng cày tát cạn hết nước. Mồ hôi rơi xuống đất mặn chát, nhưng lòng chàng vẫn kiên định. Khi mực nước đã rút thấp, để lộ đáy sông đầy bùn lầy và đá sỏi, Ông Trọng nhảy xuống vực. Tại đó, giữa ánh mắt ngầu đỏ của con giải, chàng đã dùng sức khỏe phi thường của mình, nắm chặt lấy cổ con vật, lôi nó lên bờ. Với bàn tay đầy máu và nước mắt, Ông Trọng phanh thây con giải, chuẩn bị lễ tế mẹ. Chàng khóc một bữa thảm thiết, tiếng nức nở vang vọng cả một góc trời. Sau đó, chàng tự tay xử lý thịt con giải, ăn hết portions đó như một lời thề nguyền và sự tưởng nhớ không bao giờ quên.

Thời ấy, nhà Vua cần nhiều phu phen để xây dựng các cung điện và công trình lớn. Lý Ông Trọng cũng nằm trong số những người bị bắt đi phu. Số phận những người bị bắt đi phu thật là trăm tình khổ sở. Chàng cùng những người dân phu khác bị bọn lính tráng quất roi, đập dã man như trâu ngựa. Một ngày nọ, không thể nén nổi những uất ức chất chứa trong lòng, chàng bật lên tiếng nói đanh thép:

– Tài trai như ta, lại phải chịu nhục như thế này sao!

Rồi chàng bỏ trốn đi rất xa, vừa học chữ vừa làm việc nuôi thân. Nhưng cũng chẳng được bao lâu. Trong một cuộc ẩu đả, chàng đã phạm tội giết người. Người ta giải chàng về kinh cho nhà vua phán tội. Vua thấy thân thể chàng như hộ pháp, thì không nỡ xử tử, bèn ra lệnh tha chết cho chàng và cho làm thị vệ. Dần dần yêu quí sức khỏe cũng như tính cách cương trực của chàng, Vua cho hầu bên mình làm ngự lâm thị vệ, nhiều khi để chàng thân chinh dẹp loạn gần xa. Bên cạnh nhà vua, chàng lập nhiều chiến công và giai thoại về chàng dần vang khắp xa gần trong nước...

Hồi đó nhà vua phải thần phục hoàng đế nước Tần. Tiếng tăm về sức vóc của Lý Ông Trọng không ngờ lan truyền sang đến phương Bắc, cho nên ít lâu sau đó hoàng đế nước Tần cho sứ sang đòi nộp Lý Ông Trọng làm cống vật. Nhà vua không có cách gì từ chối, bất đắc dĩ phải để cho chàng về tay kẻ khác.

Được Lý Ông Trọng, vua Tần mừng lắm: phong làm Tư lệ hiệu úy sai đi dẹp giặc. Cuối cùng vua cho chàng làm trấn thủ xứ Lâm-Thao. Từ lâu người Hung-nô vẫn xâm phạm vào bờ cõi nước Tần. Quan quân tiến đánh thì họ rút lui, quan quân rút lui thì họ tiến đánh, luôn năm canh không bao giờ lắng. Họ làm cho quân lính nước Tần rất cực khổ, nhưng không tài nào dẹp được.

Nhưng khi người Hung-nô vừa thấy mặt Lý Ông Trọng thì cho là một vị thần linh giáng hạ - bởi vóc dáng hộ pháp và sự dùng mãnh kinh khiếp của chàng. Họ khiếp sợ đến nỗi hễ thấy bóng dáng của chàng ở đâu là ở đấy không đánh tự nhiên vỡ. Vì thế, sau mấy năm liền. Ở một dải biên thùy, người Hung-nô không dám quấy nhiễu. Vua Tần lại càng kính trọng chàng, phong tước và gả con gái cho.

Rồi đó, Lý Ông Trọng xin phép hoàng đế nước Tần cho trở về quê hương. Chàng rất sung sướng khi gặp lại bà con làng nước. Nhưng ít lâu sau, người Hung-nô thấy vắng mặt Ông Trọng lại rủ nhau vào cướp bóc vùng biên giới. Hoàng đế nước Tần lấy làm lo lắng, lập tức sai sứ sang đòi chàng trở lại trấn thủ Lâm-thao.

Nhưng lần này chàng không muốn đi nữa. Chàng thà sống khổ cực nhưng được ở quê nhà còn hơn là làm quan cho nước Tần. Bà con làng nước có người khuyến khích chàng hãy ra đi cho trọn công danh, nhưng Lý Ông Trọng cương quyết không đi. Vua Tần tuyên triệu không được toan cất quân sang hỏi tội. Thấy thế, nhà vua hoảng sợ đành phải cho sứ sang nói dối là chàng không may đã bị bệnh tả mà chết.

Vua Tần nghe nói không tin, phái một viên cận thần sang khám. Người ta dùng nhiều cách để đánh lừa sứ giả phương Bắc. Lúc đào mộ và nạy ván thiên lên, sứ giả cũng không ngờ rằng trong những tầng vải liệm chỉ là một cái xác bằng gỗ. Nhưng nghe sứ giả về tâu trình, vua Tần vẫn không tin, lại sai sứ sang đòi phải đưa hài cốt của ông Trọng sang làm chứng. Thực là khó xử. Không đi cũng dở mà đi cũng dở, đằng nào cũng khó thoát tội “khi quân”. Túng thế chàng phải tự đâm cổ hy sinh để yên việc nước.

Hoàng đế nước Tần thấy hài cốt Lý ông Trọng mới tin là thực. Nhưng còn việc đánh dẹp Hung nô nếu không có Ông Trọng thì thật là rầy rà. Cuối cùng vua Tần cho gọi tất cả thợ đúc lại rồi mở kho đồng ra, sai đúc một cái tượng của Ông Trọng. Tượng tượng rỗng, có máy móc điều khiển bàn tay chân. Tượng đúc xong, vua sai đặt ở trước cửa Tư mã tại Hàm-dương. Rồi vua sai người chui vào bụng tượng vặn máy cho tay chân cử động y như người thật. Người Hung nô nghe sứ giả đi về kể chuyện, tưởng đó là ông Trọng đang sống, từ đó lại thần phục như trước.

Người ta còn nói từ lúc Ông Trọng bắt giải tế mẹ, một khúc sông từ làng Chèm về Đại-la, nòi giống giải không bao giờ dám đến đấy trú ngụ nữa...